Vergoeding persoonlijke alarmering

Thuiszorg en de huisarts hebben voor meneer Loozer van 94 jaar een persoonlijke alarmering aangevraagd, maar zijn ziektekostenverzekering wil het niet vergoeden. Wanneer wordt dat wel en wanneer niet vergoed en waar kan je terecht?

Duizenden mensen hebben zo’n alarmering, een soort knop om je nek waarmee je in geval van nood verbinding kan maken met een meldkamer. Die kan hulp inroepen van contactpersonen die de patiënt daarvoor moet opgeven.

Medische indicatie
Er zijn drie manieren om thuis aan een alarmeringssysteem te komen. De medische indicatie valt onder de Ziekenfondswet. Om daarvoor in aanmerking te komen, moet je voldoen aan de volgende criteria: je moet ziek zijn en als er wat gebeurt, bijvoorbeeld als je valt, moet er een noodsituatie ontstaan. Hoog bejaard en slecht ter been zijn dus niet voldoende om een alarmering vergoed te krijgen door je ziektekostenverzekeraar (als het vergoed wordt, moet je wel een kleine eigen bijdrage betalen).

Sociale indicatie
Je komt dan wel in aanmerking voor de sociale indicatie. Ook als je er een wil voor een gevoel van veiligheid. De sociale indicatie valt onder de Welzijnswet. Gemeentes zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering en invulling van deze wet. Dat betekent dat het per gemeente verschilt of er voldoende voorzieningen voor ouderen zijn en waar je terechtkan. Als je niet in aanmerking komt voor een medische of sociale indicatie kan je natuurlijk altijd zelf een alarmering aanschaffen, maar dan moet je ook alle kosten zelf betalen.

Onduidelijkheid
Het College voor Zorgverzekeringen krijgt de meeste klachten en vragen over persoonlijke alarmering. De regelingen zijn namelijk onduidelijk en in het geval van sociale indicatie ook zeer versnipperd. Mensen worden telkens van het kastje naar de muur wordt gestuurd. In veel gemeentes is er wel een afdeling sociale zaken en/of Stichting Welzijn Ouderen die persoonlijke alarmering aanbiedt. De kosten om er een te huren liggen ongeveer tussen de 6 tot 16 euro per maand. Voor mensen met weinig geld kunnen die kosten eventueel worden vergoed uit de Bijzondere Bijstand, maar daar gaat wel een hele papierwinkel aan vooraf.

‘ Lege’ wet
Volgens Maatschappelijk Ondernemers Groep, de brancheorganisatie voor welzijn, jeugdzorg en kinderopvang, is de verdeling tussen zorg (alles m.b.t. ziektekosten en de AWBZ) en welzijn (Welzijnswet gemeentes) niet goed. Je hebt in het huidige systeem alleen recht op zorg als je een kwaal hebt. Voorzieningen om langer thuis te kunnen blijven en eventueel een kwaal te voorkomen, zijn geen verzekerd recht. Maar de vergrijzing loopt steeds verder op en veel ouderen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Dat is voor de overheid ook veel goedkoper dan opname in een verzorgingshuis. Daar zijn wel een aantal voorzieningen voor nodig, zoals thuiszorg, maaltijdverstrekking, alarmering, vervoer, advies ed. De huidige Welzijnswet is echter een `lege` wet, er staat niets specifieks in over voorzieningen voor ouderen.

Randwoorwaarden
PvdA Tweede Kamerlid Gerdi Verbeet is ook van mening dat het anders moet. Om te kunnen zorgen dat ouderen op zichzelf kunnen blijven wonen moet het Rijk wel zorgen dat er voldoende randvoorwaarden gecreëerd worden. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt waar alle gemeentes zich aan moeten houden en die moeten er ook budget voor krijgen. De huidige regering is juist aan het bezuinigen en wil alle verantwoordelijkheid bij de afzonderlijke gemeentes houden, dus voelt niets voor het opleggen van verplichtingen. 

Subsidie
Er zou op 1 januari een tijdelijke subsidiemaatregel van kracht gaan, `Diensten bij Wonen met Zorg`, bestemd voor faciliteiten om thuis te kunnen blijven wonen. Deze regeling is echter uitgesteld zonder dat daar ruchtbaarheid aan is gegeven. Deze tijdelijke subsidie is echter niet de ultieme oplossing, want je moet een `indicatie voor verblijf` hebben, je moet er dus zo slecht aan toe zijn dat je eigenlijk in een verzorgingshuis opgenomen moet worden. En voor zo’n indicatie moet je ook weer de hele bureaucratische molen door.

Er is wel een nieuwe wet in de maak, Wet Maatschappelijke Zorg, die de Welzijnswet en Wet Voorzieningen Gehandicapten moet vervangen. Die zou er in 2006 moeten komen, maar er is nog heel weinig over bekend. Het zal dus nog een hele poos duren voordat de situatie zal veranderen.